Blog

Zet een kaars voor je raam

Zie je deze kerst een kaars voor een raam staan, dan kan dat natuurlijk voor de kerstviering zijn. Maar het kan ook betekenen dat één van onze bouwpathologen bezig is met een bouwpathologisch onderzoek.

Onze bouwpathologen krijgen regelmatig de vraag wat hun werk nu precies inhoudt. Als we dat uitleggen wordt vaak gevraagd of we daar dan hele specialistische apparaten voor gebruiken? Soms doen we dat, maar de kern van het werk van een bouwpatholoog draait om kennis en begrip, niet om complexe techniek. Één van onze bouwpathologen gaf laatst een mooi voorbeeld:

De eigenaar van een woning liet een ruit vervangen. In een kozijn met twee ruiten was er één gebroken. De bestaande ruit was HR++ glas. De aannemer was gevraagd om de gebroken ruit te vervangen door hetzelfde type glas dat er in zat. Het glas werd geplaatst en het viel de eigenaar op dat de nieuwe ruit niet aan de buitenzijde besloeg, terwijl de bestaande dat wel deed. Dit kan gebeuren bij HR++ glas en is een goed teken, namelijk dat je ruit goed isoleert. Maar met één beslagen en één onbeslagen ruit was het duidelijk dat het nieuwe glas andere eigenschappen heeft dan het bestaande glas. Was die nieuwe ruit wel HR++ glas? Of was het misschien standaard dubbel glas?

Je mag een ruit niet zomaar HR++ noemen. Dit is vastgelegd in beoordelingsregels. Bij dubbel glas kun je in de spouw van het glas een productiecode vinden. Die vertelt hoe het glas is opgebouwd en welke isolatiewaarde het heeft. Die code bleek niet aanwezig in deze ruit. Dat betekent dat de ruit niet is geproduceerd onder KOMO-productcertificaat. Met zo’n certificaat toont de fabrikant aan dat het product voldoet aan de gevraagde eisen. Dan kun je als eigenaar zelf zien of wat je hebt gekregen is waar je om hebt gevraagd. Maar in dit geval waren er dus geen productiegegevens van het glas terug te vinden. Dan het glas zelf maar onderzoeken.

Wat is HR++ glas eigenlijk? Elke ruit bestaat uit twee glasvlakken, waarvan één aan de binnenzijde met een reflecterende metaalcoating is behandeld. ‘HR’ betekent dat de ruit zo’n coating heeft. Het aantal plusjes geeft aan hoe goed de ruit isoleert.

De eigenaar bedacht een eenvoudige test om te bepalen of de ruiten een HR-coating hebben. Twee glasvlakken betekent vier brekingsmomenten van licht dat op de ruit valt. Als je een kaars voor het raam zet, moet je dus vier duidelijke reflecties van de vlam kunnen zien. Als er een coating is aangebracht op de ruit, zal die voor een verkleuring van de vlam zorgen. Met een kaars voor het raam heeft de eigenaar beide ruiten vergeleken. Beide ramen hadden vier vlammetjes, waarvan één met kleurverschil. Die is dus met coating. Dat is goed nieuws, de ruit is in ieder geval HR-glas.

Nu nog vaststellen in welke HR-klasse de ruit valt. Het aantal plusjes is een indicatie voor de isolatiewaarde* van het glas, de U-waarde. Een HR++ ruit heeft minstens een U-waarde van 1,2 maar dit kan ook minder zijn. De afstand tussen de glasvlakken, type coating en de samenstelling van het gas in de spouw bepalen de isolatiewaarde. HR++ is daarmee een aanduiding van een minimale prestatie én een globale opbouw van het glas. Niet elk HR++ glas is exact hetzelfde opgebouwd.

Waren er echt geen productiegegevens van de ruit te vinden? En jawel, na wat rondbellen kwam er leveringsinformatie boven water waaruit bleek dat de geleverde ruit gelaagd HR++ glas is. Dus wél glas dat als HR++ geclassificeerd mag worden, maar met een andere samenstelling dan de bestaande ruit.

Met deze informatie op tafel ontstaat er een juridisch vraagstuk, namelijk wat je als eigenaar mag verwachten als je om ‘hetzelfde type HR++ glas’ vraagt. Maar dat is een heel ander verhaal.

Zo zie je maar, over zoiets eenvoudigs als een ruit van dubbel glas is veel te vertellen. Dit verhaal illustreert welke eigenschappen een goede bouwpatholoog allemaal meebrengt: productkennis, natuurkundig inzicht (bouwfysica), juridische kennis en vooral een onderzoekende houding.

Fijne feestdagen gewenst!

* Voor de echte detaillisten onder ons: De U-waarde van glas wordt vaak ‘de isolatiewaarde’ genoemd. Dit is echter niet juist. De U- waarde wordt uitgedrukt in W/m2K en is een maat voor de hoeveelheid warmte die wordt doorgelaten, in plaats van tegengehouden. Hoe lager de U-waarde van een ruit, hoe beter hij isoleert!

Ir. Annette van Apeldoorn

Deel deze pagina