Blog

Graven in de geschiedenis

Stel: je bent een grote nieuwe vijver aan het aanleggen in je tuin en tijdens het graven vind je een oude potscherf. Het lijkt niet bijzonder, maar toch leg je hem even aan de kant.

Achteraf zoek je op het internet en kom je erachter dat je op een bijzonder stukje grond woont. De grond heeft een hoge archeologische waarde. Met het graven van de nieuwe vijver, ben je ineens diep de geschiedenis in gedoken. Die potscherf kan zomaar een belangrijk stukje historie zijn!

Schatten in de bodem

Noord-Nederland heeft één van de oudste cultuurlandschappen. Je vindt er onder meer oude kerken, borgen en oude borgterreinen, vestingwerken, oude boerderijplaatsen en een prachtig wierdenlandschap (“terpen” in Friesland). In Noord-Nederland zijn nog ongeveer 500 van deze oude woonheuvels, het grootste deel is al eerder verloren gegaan. Deze terpen en wierden hebben eeuwenlang de bewoners van deze regio beschermd tegen het water. Nu beschermen ze de geschiedenis, die in al deze eeuwen in de grond is opgestapeld. In de terpen en wierden die al zijn afgegraven of waar al veel archeologisch onderzoek is gedaan, zijn veel schatten uit het verleden gevonden. Zo wordt de wierde bij Ezinge bijvoorbeeld ‘het Pompeï van het Noorden’ genoemd!

Onderzoek in archeologische gronden

In een landschap dat zo rijk is aan geschiedenis, is het logisch dat ook Archipunt regelmatig te maken krijgt met dat wat er in de grond bewaard is gebleven. Zo doen we in het kader van de versterkingsopgave bijvoorbeeld funderingsonderzoeken, ook op terreinen met archeologische waarden. Hierbij kunnen we te maken krijgen met historische boerderijplaatsen, gronden met hoge verwachting onder de kleilaag, oude borgterreinen, historische kernen, gronden met hoge verwachting uit de Steentijd en zelfs Rijksbeschermde archeologische terreinen. Daarnaast doen we veel onderzoek in wierdendorpen. Een deel van deze oude wierden is Rijksbeschermd.

Om de ondergrondse schatten zo goed mogelijk te beschermen, werken we samen met de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE), de erfgoedspecialisten van opdrachtgevers en de gemeenten. Per locatie kijken we naar de Archeologie Monumentenkaart, bestemmingsplannen en de archeologische verwachtingskaarten van de gemeenten. Hiermee vormen we een uitgebreid beeld van welke archeologische waarden een locatie heeft.

Afspraken en zorgplicht

Met de Rijksdienst en de verschillende gemeenten maken we goede afspraken en/of vragen ontheffingen aan voor de funderingsonderzoeken die we uitvoeren. Zo hoeven we bijvoorbeeld niet per locatie een nieuwe graafvergunning aan te vragen. Ook scheelt het dat de onderzoeken altijd worden gedaan in geroerde grond en tot een bepaalde diepte. De archeologische verwachtingskans is dan al een stuk lager. Daarnaast worden de onderzoeken altijd in overleg met de bewoners uitgevoerd. Voor de zeer bijzondere locaties nemen we van tevoren contact op met de betreffende gemeente of de RCE. Het zou zomaar kunnen dat er dan een adviseur of archeoloog bij het onderzoek aanwezig is. Toch spannend!

Natuurlijk houden we ons aan de zorgplicht als we iets vinden. We stellen de vondst dan veilig en nemen contact op met de specialisten. Jouw potscherf is bij ons in goede handen!

Kalyani Bergen, projectcoördinator erfgoed bij Archipunt

 

Vermoed je archeologische waarde?

Deel deze pagina